19. Mar 2019. Poslednja promena 3:55 PM, Mar 18, 2019

„Francusko kulturno nasleđe u rudarskom gradu“

Objavljeno u Mediji
Ocenite ovaj članak
(0 glasova)

Zahvaljujući podršci Ministarstva kulture i informisanja, preduzeće „Štampa, radio i film“ d.o.o. od jula realizuje projekat „Francusko kulturno nasleđe u rudarskom gradu“, u nameri da ukažemo na vrednost zaostavštine sa više aspekata, a u skladu sa obeležavanjem Evropske godine kulturnog nasleđa. Neke građevine s početka 20.veka, i danas su u upotrebi, ali nema zaštićenih, te su prepuštene „zubu vremena“. Tako je, na primer, angažovanjem Francuskog društva borskih rudnika izgrađen i prvi pravoslavni hram u Boru, o čemu govori i najnoviji tekst u novinama „Oko istoka“ koji izdaje „Štampa, radio i film“ d.o.o.  

BOR - Nedugo pošto je u Boru iskopana prva ruda, a samim tim počela i ozbiljna eksploatacija rude 1903. godine, Francusko društvo borskih rudnika nastojalo je da obogati društveni i kulturni život ljudi i radnika u tadašnjem malom rudarskom gradu. Imali su tolerantan odnos i izuzetno razumevanje za verske potrebe stanovništva.

 „Otvaranje rudnika i doseljavanje pravoslavnih hrišćana na teritoriju današnjeg grada Bora, pratio je, zasigurno, i verski život. Kako su se doselili, s obzirom na to da su pretpostavili da je većina bila pravoslavne veroispovesti, tako se pojavio zadatak, da se za njihove bogoslužbene potrebe sagradi hram, crkva. I tada, početkom 20. veka, do 1910. godine, napravljen je hram, koji je kasnije preseljen, razidan i ponovo sazidan u selu Brestovac. Taj prvobitni hram, po podacima koji su nama dostupni i poznati, bio je negde na ivici ili na samom današnjem Površinskom kopu. Kasnije je, samo iz razgloga što se rudnik širio, bilo neizbežno izmestiti crkvu, što je i učinjeno. Posle toga, javila se ideja da se sagradi novi hram, a kada je i ta ideja sazrela, sagrađen je današnji, borski hram, koji je posvećen Svetom Đorđu. Ktitor tog hrama jeste poznati inženjer Đorđe Vajfert. Hram je osvećen 1940. godine, na dan Svetog Prokopija, 21. jula“, govori o vremenu kada je izgrađen prvi, a potom i drugi pravoslavni hram u Boru, Radoje Mijović, starešina pravoslavnog hrama „Sveti Đorđe“ u Boru.

Pored građevina, prepoznatljivog stila graditeljstva i zalaganja da Bor živi život jednog urbanog naselja, o postojanju i delovanju FDBR mnogo je pisanih reči, a spomen ploča i ktitorska ploča, koje se nalaze u novosagrađenom pravoslavnom hramu „Sveti Đorđe“ jasno svedoče u prilog činjenici da se Bor razvijao u krilu francuske kulture. Hram je idejno rešenje ruskog arhitekte, inženjera Andreja Klepinjina, a sveukupnu izgradnju i opremanje finansiralo je Francusko društvo borskih rudnika.

 „Interesantno je da su u periodu izgradnje Bora, u periodu između dva svetska rata, angažovani stručnjaci, inženjeri, ne samo u rudniku, nego i u izgradnji urbanog naselja, bili Francuzi i Rusi. Naravno, Rusi su mahom bili emigranti koji su posle Oktobarske revolucije stigli  u naše karjeve, dakle veoma obrazovani ljudi, različitih struka, a  jedan od njih je bio arhitekta Andrej Klepinjin, čuveni ruski arhitekta. Zanimljivo je da je Klepinjin bio jako crkven čovek, a prema podacima, njegov sin Dimitrije Klepinjin je postao sveštenik u ruskoj zagraničnoj crkvi, ali je mučenički postradao u logoru za vreme Drugog svetskog rata, u Parizu. Gestapo je otkrio njegov zaštitnički stav prema Jevrejima, koje je spasavao od pogroma, a zvanično u ruskoj crkvi proglašen je sveštenomučenikom“, govori Saša Stepanović, arhijerejski namesnik borsko – porečki.

Francusko društvo borskih rudnika je bilo preduzeće evropskog nivoa, pa čak i svetskog. Stvarala se zdrava klima, razvijao preduzetnički duh, modernizovala proizvodnja i opismenjavalo stanovništvo, stvarao se profesionalizam i vrlo visok nivo organizacije posla, ali i društva u celini, koja se, prema procenama, zadržala do 60-tih godina prošlog veka.

 

 

Više iz ove kategorije Svetski dan televizije »

Pogledajte

Centralna informativna emisija. Dnevnik je na programu svakog dana u 16 i 19 časova.Produkcija: Radio televizija Bor (...

Kategorija: Dnevnik

Centralna informativna emisija. Dnevnik je na programu svakog dana u 16 i 19 časova.Produkcija: Radio televizija Bor (...

Kategorija: Dnevnik

Centralna informativna emisija. Dnevnik je na programu svakog dana u 16 i 19 časova.Produkcija: Radio televizija Bor (...

Kategorija: Dnevnik